Vài cách cải tạo nghệ danh, bút danh độc đáo

                         VÀI CÁCH TẠO NGHỆ DANH, BÚT DANH ĐỘC ĐÁO

                                                                      Lê Trung Hoa

Trong hàng nghìn bút danh, nghệ danh mà các văn nghệ sĩ Việt Nam đã và đang sử dụng có hàng chục dạng, kiểu khác nhau. Trong bài này, chúng tôi chỉ nêu một vài dạng độc đáo nhất. Những dạng này, nếu không do chính tác giả hoặc người thân kể lại, chúng ta sẽ không biết rõ nguồn gốc.

Nhà văn Sơn Nam, tên thật là Phan Minh Tày (Tài, 1926-2008), cho biết: sở dĩ ông lấy bút danh này vì lúc nhỏ, do mẹ ông bị bệnh nên ông phải bú mày (bú nhờ sữa mẹ) một người mẹ Khmer họ Sơn và ông là người Nam Bộ nên lấy bút danh này.

Nhà thơ Chế Lan Viên tên thật là Phan Ngọc Hoan (1920-1989). Sở dĩ ông lấy bút danh này vì tiếc thương dân tộc Chăm trước kia hùng mạnh nhưng ưa gây chiến tranh với người Việt nên đã bị dân tộc Việt đồng hóa.

Ca sĩ Hương Lan có tên thật là Trần Thị Ngọc Ánh (sinh năm 1956) là con của nghệ sĩ cải lương Hữu Phước (Henry Trần Quang 1932-1997). Ông có hai đồng nghiệp thân thiết là hai danh ca Thanh Hương (Nguyễn Thị Thanh Hương 1936-1974) và Út Bạch Lan (Đặng Thị Hai 1935-2016) và vì ông muốn con gái tiếp nối truyền thống gia đình nên ông chọn nghệ danh cho con gái ông bằng cách ghép tên hai nghệ sĩ thành: Hương Lan.

Học giả Giản Chi (Nguyễn Hữu Văn 1904-2005) lấy xước danh (hay hài danh) Bồng Tùng Lang và cụ dịch là “anh chàng có đầu tóc bù xù”. Còn nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển (1902-1996) vừa lấy bút danh vừa lấy hài danh Anh Vương. Bút danh có nghĩa là “anh chàng họ Vương” (tức Vương Hồng Sển); còn hài danh, theo cụ, là “vua nước Anh”.

Nhà thơ Nguyễn Văn Sáu (1922-1995) lấy bút danh Rum Bảo Việt. Theo lời ông, bút danh này là từ rút gọn câu “Rừng U Minh bảo vệ Việt Minh”. Rừng U Minh => Rum; bảo vệ Việt Minh => Bảo Việt.

Còn nhà thơ, nhà báo, nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng có tên thật là Nguyễn Hiểu Trường (1922-2007). Trong các năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông muốn biểu thị ý chí chống Pháp đến toàn thắng nên lấy bút danh Trận Bạch Đằng. Nhưng thấy cụm từ này không có dáng dấp tên người nên ông sửa lại Trần Bạch Đằng cho hợp với thói quen của người Việt.

            Riêng Thượng tướng Trần Văn Trà có tên gốc là Nguyễn Chấn (1919-1996). Sở dĩ ông lấy tên mới vì một kỷ niệm đáng nhớ. Một bạn thân của ông kể lại trên báo Cựu chiến binh TP.HCM như sau: Trong thời gian ông hoạt động chống Pháp ở Sài Gòn, ông không chịu đóng thuế thân  cho Pháp nên không có giấy chứng nhận. Một hôm, ông đi dọc sông Sài Gòn, thấy một người đàn ông chết trôi, trong túi áo có một mảnh giấy chứng nhận đã đóng thuế. Ông lấy tờ chứng nhận để qua mắt chính quyền thực dân. Có điều người ấy tên Trần Văn Già. Ông nghĩ tên người này không hay và ông liên tưởng tới tên ba con sông Trà tại quê hương mình (Quảng Ngãi) là Trà Bồng, Trà Khúc, Trà Câu nên ông đổi thành Trần Văn Trà. Từ đó, ông mang tên này, về sau ông dùng tên này làm bút danh khi viết sách.

(Kiến thức ngày nay, số 989 10-1-2018, tr. 56-57)

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.